Một người bình thường chắc hẳn đã nghe đến từ “Sâm Panh” vài lần đâu đó, đó có thể là khi bạn nghe người ta nhắc đến khởi đầu của những bữa tiệc vui vẻ hay bạn bắt gặp các buổi tiệc của những người khá giả lúc nào cũng tràn ngập tiếng nổ póc póc của những chai rượu.

Trong thời gian gần đây, trào lưu thưởng thức những chai rượu “Sâm Panh” đang ngày càng tăng lên, ở 1 số quán bar bên cạnh rượu mạnh thì “Sâm Panh” cũng là một thức uống hấp dẫn vì hơn cả là hiểm có thức uống nào có thể mang lại sự vui vẻ thú vị như Sâm Panh.

Nổi tiếng nhất là gần đây, có 1 NTK rất nổi tiếng là Thái Công, nhiều bạn theo dõi ông có thấy ông hay nhắc đến việc thưởng thức những chai “Sâm Panh” hiệu Dom Pérignon như một thú vui xa xỉ và tận hưởng cuộc sống.

Vậy thì “Sâm Panh”, vang sủi, vang nổ là gì mà phổ biến như vậy?

Sparkling wine (Vin Mousseux) hay còn gọi là vang sủi tăm, vang nổ, vang sủi bọt, vang có gas… là tên gọi chung cho tất cả các loại vang có ga (khí CO2) – khi mở chai sẽ tạo ra tiếng nổ nhỏ và bọt khí trào ra do áp suất.

Vang sủi bọt khác với vang thường qua cách lên men lần thứ 2 trong chai. Lần đầu, vang sủi bọt được lên men tương tự các loại vang trắng (tức là lên men tách vỏ). Sau đó, vang trắng được chiết xuất và tiếp tục lên men lần 2 bằng cách thêm 1 lượng men và đường nhất định. Giai đoạn này tạo ra khí CO2 và áp suất trong chai.

Sparkling wine có màu vàng ánh kim đẹp mắt (một số loại còn có màu trắng hay hồng nhạt) với nồng độ cồn nhẹ (vào khoảng 7-14%), luôn được ướp lạnh trước khi khui, thích hợp khi phục vụ ở nhiệt độ từ 3-100C. Về hương thơm, đa phần có hương thơm trái cây như hương của táo tươi, quả lê chín và một số người còn cảm nhận cả mùi “bánh mì tươi nướng”, bổ sung thêm hương vị từ nấm men khi được lên men ở giai đoạn hai của quy trình làm rượu. Mùi vị các loại trái cây như lê, cam quýt, dâu tây, kem và vani (thường là phần dư vị), hương vị nấm men ngoài ra, vang sủi của 1 số nước như Mỹ, Úc còn có mùi vị trái cây chín mọng trong khoang miệng’

Champagne hay còn được gọi là Sâm Panh ở Việt Nam – đây là tên gọi các loại Vang Sủi sản xuất ở Vùng Champagne – vùng làm rượu ở phía Đông Bắc nước Pháp. Tên gọi Champagne ở Pháp được quy định rất nghiêm ngặt, chỉ có rượu sản xuất trong phạm vi vùng Champagne thì mới được phép mang tên đó. Người Việt Nam có thói quen gọi các loại vang sủi là Sâm Panh là sai, có thể sai lầm này bắt nguồn từ lâu khi người Pháp mang các chai rượu Sâm Panh đến Việt Nam và sử dụng, sau đó loại rượu có tính chất gần giống như thế (có sủi) thì đều được gọi theo

Người Pháp, quê hương của nhiều cái tên nổi tiếng như Bordeaux, Amagnac hay Cognac … họ rất nghiêm túc về vấn đề sử dụng tên Champagne – đã có hẳn một hiệp định thương quy định việc gọi tên Champagne này. Theo đó cái tên champagne được cho phép dùng (không có chữ cái đầu tiên viết hoa) để chỉ các loại rượu vang sủi bọt khác không có xuất xứ từ vùng Champagne, và yêu cầu ngoài cái tên champagne phải bổ sung thêm các nguồn gốc của loại rượu đó, ví dụ  Armerican champagne hoặc California champagne. Nhưng thật sự không nhiều các công ty gọi tên rượu họ bằng champagne nếu nó không đến từ Champagne.

Ngoài vùng Champagne các rượu vang sủi bọt phổ biến khác của Pháp còn được gọi tên là: Crémant, Vourray, Clairette de Die vv… nhưng có lẽ phổ biến nhất vẫn được gọi là Cremant hay Sparkling Wine.

Chúng ta có 1 số dòng Spakling wine nổi tiếng như:

  • Champagne: xuất xứ tại Pháp, có giá khá cao do chất lượng đa phần rất tốt, và chăm chút
  • Prosecco: xuất xứ từ Italia, có hương trái cây, vị ngọt – đây là 1 sự lụa chọn rất tốt cho rượu Sparkling với chi phí rất mềm hơn Champagne và hương vị cũng rất ngon và phù hợp khí hậu Việt Nam
  • Cava: xuất xứ từ Tây Ban Nha, có hương trái cây (cam, chanh) và hoa, ít ngọt hơi chua và khô hơn Prosecco
  • Cremant: xuất xứ từ Pháp, có hương kem béo đậm (nếu có dịp hãy thử 1 chai Cremmant de Alsace)
  • Sekt: xuất xứ từ Đức, hương trái cây và hoa, phục vụ các bữa tiệc kỷ niệm

Sparkling wine được phân loại dựa vào lượng đường trong rượu. Từ đó ta có các loại Sparkling wine như sau:

+ Extra Brut: độ chát và gắt hơi nhiều (Brut là Khô) đây là các loại rượu vang sủi bọt ít ngọt nhất, không hề cho thêm đường (như Ultra Brut chỉ khoảng 0 đến dưới 6g đường/ lit)

+ Brut: độ chát và gắt ở mức trung bình, có vị hơi chua, thường dùng trước bữa tiệc (1.5% lượng đường)

+ Extra Dry/ Extra Sec: độ chát và gắt nhiều hơn nhưng không bằng Brut, có vị hơi ngọt, thường dùng trong suốt bữa tiệc (bạn hay bắt gặp ở các chai Prosecco) (2% lượng đường)

+ Demi-sec: độ ngọt nhiều, được dùng như một loại thức uống tráng miệng, dùng sau bữa tiệc (32-50g đường/l)

+ Doux: Ngọt – loại này hiếm khi thấy (trên 50g đường/l)

Ngoài ra, bạn còn thấy trên chai rượu sẽ có:

+ Blanc de Blancs: rượu vang được làm chủ yếu từ Chardonnay hoặc các loại nho trắng khác

+ Blanc de Noirs: có màu trắng hoặc hơi hồng nhạt của rượu vang làm từ nho đỏ, thường là từ giống nho Pinot Noir; màu đỏ cũng có thể chiết xuất từ vỏ giống nho đỏ..

Thưởng thức 1 chai Sparkling Wine ra sao?

– Sparkling wine chỉ ngon khi uống lạnh, với nhiệt độ vào khoảng 3-70C, tốt nhất là nên ướp vang này trong đá

– Nhanh chóng đóng nút chai lại ngay sau khi rót rượu vào ly vì các bong bóng khí sẽ bị bay hơi rất nhanh khi mở nắp (do tiếp xúc với không khí)..

– Thưởng thức bằng ly champagne saucer hoặc ly champagne flute, champagne tulip tuy vào loại rượu. Hình bên dưới, mình có xem trên mạng và là 1 ví dụ trực quan và chuẩn nhất

Phối hợp rượu Sparkling với thức ăn như thế nào?

Trước khi nói về việc nên ăn gì khi thưởng thức rượu vang sủi hay uống vang sủi khi ăn gì thì mình sẽ giới thiệu sơ 1 nguyên tắc cơ bản về việc phối rượu và thức ăn. Ngoài cách truyền thống là phối theo màu (thịt đỏ – rượu đỏ, thịt trắng – rượu trắng) thì có 1 nguyên tắc là phối theo vị. Hầu hết rượu thiếu 3 vị là béo, cay và mặn nhưng có tính acid ( vị chua có trong rượu) ngọt và chát thay đổi theo tùy loại. Đối với rượu vang sủi thì tính acid là điểm nổi bật vậy có thể dùng để ăn với các loại thức ăn có vị béo (Fat và ít acid) để có thể giúp thức ăn đỡ ngán và đầy đủ hơn

Một số gợi ý như sau:

  • Phô mai Brie and phô mai mascarpon
  • Các loại nước sốt bơ
  • Tôm, Sò Ốc, Cá Hồi xông khối, Trứng Cá Tầm Caviar và đặc biệt là Hàu
  • Các loại xúc xíc, nấm, trứng và gan ngỗn
  • Các loại tráng miệng làm từ hoa quả, bánh tart, Crepe hoặc các lại bánh mỳ bơ, mật ong nguyên nhân là vì tính acid trong vang sủi sẽ làm bạn đỡ ngán khi ăn các thức ăn có hàm lượng chất béo cao

Một điểm chia sẽ thêm: Những người sành sỏi thường ca ngợi sự kết hợp tuyệt vời giữa rượu vang sủi và hàu tươi sống là sự kết hợp hoàn hảo. Thực chất điều này không chỉ là khẩu vị cá nhân mà đã được khẳng định bởi các nghiên cứu khoa học. Các nhà nghiên cứu khẳng định “sức mạnh tổng hợp vị Umami” ( một trong 5 vị cơ bản cùng với vị ngọt, chua, đắng và mặn ) chính là chìa khóa cho sự kết hợp hoàn hảo giữa Hàu và vang sủi. Trong vang sủi (đặc biệt là Sâm Panh) có chứa hàm lượng các tế bào men chết (glutamate) khi được kết hợp cùng với Hàu có phần cơ giàu các phân tử hữu cơ (nucleotides) đã tạo ra vị Umami tổng hợp trong vòm miệng gây ấn tượng sâu sắc khó quên khi thưởng thức.

Hi vọng, với những kiến thức này bạn đã đủ hành trang để bắt đầu thưởng thức rượu vang sủi và tin tôi đi rồi bạn cũng sẽ thử 1 chai Sâm Panh sớm thôi :).